Du lịch bền vững: Cách thức để phát triển
Cập nhật lúc: 03:38 CH ngày 03/10/2017
Một nền du lịch muốn bền vững phải sử dụng tốt các tài nguyên du lịch, nhất là tài nguyên thiên nhiên, với việc duy trì quá trình sinh thái thiết yếu, duy trì di sản thiên nhiên và đa dạng sinh học tự nhiên. Đồng thời, cần tôn trọng tính trung thực về xã hội và văn hóa của các cộng đồng địa phương, bảo tồn di sản văn hóa và các giá trị truyền thống.

 Ngày nay, khi tăng trưởng nóng ở nhiều lĩnh vực đã cho thấy hệ lụy khôn lường của nó, thì ở nhiều nơi, con người đang buộc phải nhìn nhận lại “công thức phát triển” sao cho phù hợp. Du lịch – một ngành kinh tế tổng hợp có tốc độ phát triển nhanh chóng, cũng không nằm ngoài quy luật chung ấy. “Du lịch bền vững: Cách thức để phát triển” – thông điệp được Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) đưa ra nhân Ngày Du lịch thế giới năm 2017 – cũng chính là cách để phát triển du lịch trong tương lai.

UNWTO đã chỉ ra rằng, một nền du lịch muốn bền vững phải sử dụng tốt các tài nguyên du lịch, nhất là tài nguyên thiên nhiên, với việc duy trì quá trình sinh thái thiết yếu, duy trì di sản thiên nhiên và đa dạng sinh học tự nhiên. Đồng thời, cần tôn trọng tính trung thực về xã hội và văn hóa của các cộng đồng địa phương, bảo tồn di sản văn hóa và các giá trị truyền thống. Không những thế, du lịch bền vững là cung cấp những lợi ích kinh tế - xã hội tới tất cả những người hưởng lợi và được phân bổ một cách công bằng. Suy cho cùng, bản chất của du lịch bền vững là hài hòa được 3 yếu tố môi trường - văn hóa - kinh tế. 
Ngày nay, khái niệm “làm du lịch” không còn giới hạn trong những tổ chức, tập thể có tính chuyên nghiệp. Du lịch, với nhiều loại hình khác nhau đang mang đến sự tiếp cận công việc, nghề nghiệp và thu nhập cho nhiều nhóm đối tượng. Du lịch sinh thái cộng đồng là một hình thức như vậy, khi mà người dân bản địa có thể kiêm luôn nhiều nhiệm vụ: Là người đón tiếp, hướng dẫn du khách và là người bảo vệ môi trường tự nhiên, gìn giữ môi trường văn hóa – xã hội làm cơ sở cho du lịch phát triển lâu dài. Như vậy, du lịch bền vững không chỉ mang lại lợi ích kinh tế, mà còn góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Đồng thời, nó giúp việc khai thác các nguồn tài nguyên tự nhiên và văn hóa một cách có ý thức, hiệu quả và khoa học. Qua đó, bảo đảm cho các nguồn tài nguyên này được bảo vệ, tái sinh cho tương lai. 
Như vậy, với những lợi ích to lớn có thể đạt được từ du lịch, khái niệm “bền vững” cũng chính là một giá trị cốt lõi mà du lịch mang lại vì sự phát triển chung. Bởi, với tư cách một ngành kinh tế tổng hợp, mang đậm tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, du lịch phát triển có khả năng thúc đẩy sự tăng trưởng của nhiều ngành kinh tế liên quan. Thậm chí, không chỉ giúp thúc đẩy sự tăng trưởng bền vững 3 trụ cột là môi trường, văn hóa và kinh tế, du lịch còn là một cơ sở cho sự ổn định xã hội và hòa bình - như nhấn mạnh của người đứng đầu UNWTO trong thông điệp gửi Ngày Du lịch thế giới năm nay. 
Với con số trên 8,47 triệu lượt khách quốc tế và khoảng 52,8 triệu lượt khách nội địa, cùng tổng thu từ du lịch ước đạt 335.840 tỷ đồng (trong 8 tháng năm 2017), ngành du lịch Việt Nam đã mang về những “con số biết nói”, phản ánh biểu đồ tăng trưởng ngành đang theo “chiều thuận”. Đồng thời cho thấy vị thế ngày càng quan trọng của du lịch trên thang bậc các ngành kinh tế, khi những thành quả của du lịch đang góp phần tích cực vào việc hiện thực hóa 17 mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam đến năm 2030, nhất là các mục tiêu trọng tâm như xóa đói, giảm nghèo, bảo đảm cuộc sống khỏe mạnh cho mọi người. Không những thế, du lịch còn là một kênh đặc biệt hữu hiệu giúp đưa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam đến gần hơn với bạn bè năm châu. Song, để đạt được đến mục tiêu “An toàn, thân thiện, chất lượng” hay cũng chính là xây dựng một nền du lịch bền vững, thì còn nhiều việc phải làm. Như nhận định của ông Pascal Lamy, Chủ tịch Ủy ban Quốc tế về ứng xử trong du lịch, thì “Trong một thế giới kết nối, khi giá trị xuất khẩu của du lịch ngang bằng hoặc thậm chí cao hơn giá trị xuất khẩu dầu, sản xuất thực phẩm hay ô tô, rất cần có khuôn khổ pháp lý cho du lịch để đảm bảo rằng du lịch sẽ tăng trưởng bền vững và có trách nhiệm. Du lịch có trách nhiệm cần được khai thác vì lợi ích của tất cả chúng ta”!
Muốn du lịch bền vững cần du lịch có trách nhiệm. Đó có thể không là con đường duy nhất đúng, nhưng là con đường dẫn đến thành công. Trách nhiệm được đề cập ở đây thuộc về các cơ quan quản lý Nhà nước, doanh nghiệp và mọi chủ thể liên quan, với các khuyến nghị đã được Đại hội đồng Tổ chức Du lịch thế giới đưa ra. Đó là cần tiếp cận tích hợp và toàn diện để xây dựng chính sách du lịch; xác định và ủng hộ các cách tiếp cận quy hoạch du lịch hướng đến nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên của các chủ thể du lịch; tăng cường đổi mới sản phẩm du lịch, mô hình kinh doanh và quản lý, chia sẻ công khai các kinh nghiệm phù hợp; nỗ lực huy động nguồn lực cho du lịch và các mục tiêu phát triển bền vững, thông qua việc xây dựng và phát triển các cơ chế tài chính mang tính đổi mới... Bên cạnh những khuyến nghị của UNWTO dành cho các Chính phủ, để du lịch trở nên có trách nhiệm, thiết nghĩ không thể không chú trọng đến cộng đồng địa phương, với việc trao quyền cho người dân để giảm thiểu các tác động tiêu cực từ phát triển du lịch đến môi trường và mang lại sinh kế cho họ. Đồng thời, du lịch có trách nhiệm cũng cần hướng đến bản thân du khách, với thông điệp “tận hưởng và tôn trọng”. Đó là tôn trọng tự nhiên, tôn trọng nền văn hóa và tôn trọng cộng đồng đón khách như là cách để mỗi người có thể trở thành một “đại sứ cho một tương lai tốt đẹp hơn”!
               

(Bài viết có sử dụng một số tư liệu từ nguồn webside Vietnamtourism của Tổng Cục Du lịch).

  Chia sẻ: Share on Facebook Google Share on LinkHay Share on Go Share on Zing