Tết Độc lập trong lòng người Mông Mường Lát
Cập nhật lúc: 10:27 SA ngày 11/09/2017
Trong không khí rộn ràng của những ngày mùa thu lịch sử, một cái Tết Độc lập nữa lại về với đồng bào Mông nơi biên cương Mường Lát với tiếng khèn dịu ngọt và váy hoa rực rỡ của những chàng trai, cô gái người Mông. Cờ hoa, âm thanh của tiếng cồng, tiếng chiêng, tiếng hát hòa vào nhau vang vọng khắp đại ngàn...

 

Những ngày này, trên khắp các bản làng của người Mông ở Mường Lát đều rộn ràng không khí của ngày Tết Độc lập. Họ cùng nhau tụ tập đông vui, cùng uống rượu, nhảy múa bên ngọn lửa bập bùng giữa núi rừng. Họ hát cho nhau nghe những bài hát ca ngợi Đảng, Bác Hồ, ước mơ về một cuộc sống bình yên, no đủ. Họ say sưa múa hát, nghiêng ngả cùng núi rừng, quên đi cả khái niệm về thời gian và không gian. Tất cả, tạo nên một Mường Lát rất riêng trong ngày Tết Độc lập.

Với người Mông ở Mường Lát, Tết Độc lập 2-9 có ý nghĩa hết sức to lớn.  Là người con của núi rừng Mường Lát, am hiểu về phong tục, tập quán của người Mông, ông Lầu Minh Pó, Phó Bí thư Huyện ủy Mường Lát cho biết: “Ý nghĩa của Tết Độc lập nó gắn liền với lịch sử đấu tranh và cuộc sống của người Mông của nhiều thập kỷ. Bởi trước đây, người Mông chỉ sống trên những ngọn núi cao hoặc trong rừng sâu, họ cứ men theo các con suối lên những ngọn đồi cao. Đến khi nào, đứng trên đỉnh núi mà nhìn xuống con suối chỉ còn nhỏ như sợi dây nỏ thì họ ở lại lập chòm bản, sinh sống. Họ không hề giao lưu với các dân tộc khác mà sống biệt lập. Họ bị trói buộc bởi quan niệm đó hàng trăm năm, từ đời này sang đời khác. Từ ngày Bác Hồ đọc Tuyên ngôn độc lập, người Mông mới thay đổi nhận thức, họ xuống núi giao lưu với các dân tộc khác. Đó được xem như một cuộc cách mạng giải phóng về tư tưởng và ý thức hệ trong đồng bào dân tộc Mông”.

Trước đây, người Mông thường ăn tết vào tháng 11 âm lịch, tức là sau mùa thu hoạch lúa trên nương rẫy. Những năm gần đây, hòa cùng với cuộc sống mới, người Mông đã chuyển qua ăn tết theo âm lịch. Với người Mông, trong một năm có hai cái tết lớn là Tết Nguyên đán và Tết Độc lập. Nhưng với họ, Tết Độc lập 2-9 là cái tết to hơn cả. Trong Tết Độc lập, người Mông cũng làm lễ cúng ông bà, tổ tiên. Ông Sung Văn Pó, bản Chim, xã Nhi Sơn cho biết: Trước đó, cả bản sẽ cùng ăn tết chung với nhau, nhà nào có gà góp gà, có gạo góp gạo, cùng nhau uống rượu, múa hát suốt một ngày đêm. Sau đó sẽ cùng nhau đi chơi phố huyện hoặc đi thăm hỏi bà con, họ hàng ở xa.

Trước ngày Tết Độc lập, trong mỗi gia đình người Mông đều tấp nập chuẩn bị cho một cái tết vui vẻ, đầm ấm và no đủ. Những người phụ nữ người Mông sẽ miệt mài thêu thùa, may vá những bộ trang phục rực rỡ sắc màu cho cả gia đình. Đàn ông sửa sang, quét dọn nhà cửa và chuẩn bị phương tiện để đưa cả nhà đi chơi tết. Những đứa trẻ háo hức, hân hoan vì sẽ được bố mẹ cho đi chơi phố huyện và mua sắm quần áo mới.

Bản Pù Đứa, xã Quang Chiểu nằm cách trung tâm huyện Mường Lát chừng hơn 30 km. Bản có 75 hộ dân đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Những năm qua, thông qua các chính sách, chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào Mông mà đời sống của người Mông ở Pù Đứa đã có nhiều đổi thay. Mấy năm gần đây, cứ vào dịp Tết Độc lập, bản Pù Đứa lại tổ chức các hoạt động thể thao,  văn hóa văn nghệ đặc sắc. Anh Thao Văn Xá, trưởng bản Pù Đứa cho biết: “Mấy năm nay, bản ta ăn Tết Độc lập to lắm. Cả bản cùng chung vui ăn tết, tổ chức thi đấu thể thao, mời cả các bản người Mông ở huyện Quan Sơn, Quan Hóa về cùng tham gia nữa. Sau đó, sẽ cùng nhau đi chơi phố huyện, cùng uống rượu và ăn thắng cố”.

Ngay từ những ngày cuối tháng 8, trung tâm phố huyện Mường Lát đã rộn ràng tiếng nói cười, hàng quán tấp nập, xe cộ đông đúc. Có lẽ đông vui nhất vẫn là gian hàng  ẩm thực thắng cố – món ăn không thể thiếu trong mỗi dịp Tết Độc lập. Trong không khí rộn ràng vui vẻ, bên chén rượu ngô thơm nồng và bát thắng cố còn nghi ngút khói, họ cầu chúc cho nhau sức khỏe, một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình yên vui, đầm ấm. Trên những bãi đất rộng, những chàng trai, cô gái người Mông sẽ cùng thổi khèn nhảy múa; những trò chơi truyền thống cũng được tổ chức như đẩy gậy, bắn nỏ, ném pao trong tiếng hò reo cổ vũ vang vọng khắp núi rừng. Tất cả tạo nên nét văn hóa đặc sắc trong đời sống tinh thần của người Mông ở nơi biên ải.

Chúng tôi gặp Hơ Văn Chính, bản Pha Đén, xã Pù Nhi đưa cả gia đình đi chơi tết trên chiếc xe máy còn mới coóng. Hơ Văn Chính bảo: Trước đây, cuộc sống khó khăn, cả nhà đi bộ qua mấy ngọn núi cũng mất nửa ngày đường mới ra được phố huyện. Nhưng giờ cuộc sống đổi thay rồi, nhà nào cũng nhiều ngô lúa nên bán lấy tiền mua được cái xe máy vừa đưa vợ con đi chơi xa vừa lên đồi chở được ngô,  lúa về nhà mà không lo vất vả. Năm nay nhà mình thu hoạch được nhiều ngô, lúa, đi làm thêm cũng được trả công nhiều tiền nên mình đưa vợ con đi chơi tết, mua sắm quần áo cho bọn trẻ chuẩn bị vào năm học mới.

Cụ Hơ Nọ Pó, bản Cá Nọi, xã Pù Nhi năm nay đã 78 tuổi chia sẻ: Dạo trước, già chỉ ăn tết trên bản cùng bà con thôi. Nhưng mấy năm nay, được con trai chở đi chơi tết ở phố huyện bằng xe máy, đi thăm bà con họ hàng ở xa. Già thấy vui lắm, thấy cuộc sống đổi thay nhiều rồi, không còn đói khổ như ngày trước nữa”.

Đúng như lời cụ Hơ Nọ Pó nói: Cuộc sống của người Mông ở Mường Lát đã đổi thay nhiều rồi, không còn cái đói lay lắt đeo bám mỗi nóc nhà. Một cái Tết Độc lập đang đến gần trong niềm vui hân hoan của mỗi người dân về một cuộc sống ấm no, về những bản làng bình yên và đang từng ngày “thay da đổi thịt”. Mường Lát những ngày này sẽ âm vang trong tiếng cồng, tiếng chiêng, tiếng khèn, tiếng hát và sáng rực trong ánh lửa bập bùng giữa đêm đại ngàn.


  Chia sẻ: Share on Facebook Google Share on LinkHay Share on Go Share on Zing