Du lịch văn hóa - lễ hội
(Trích nội dung bài viết trong Kỷ yếu hội thảo Du lịch Thanh Hóa trong chiến lược phát triển du lịch Việt Nam - 2012) Ths. Trần Nữ Ngọc Anh - Ths. Vũ Hương Giang - Viện Đại học Mở Hà Nội
(Trích Kỷ yếu Hội thảo giải pháp phát huy giá trị Di sản Văn hóa Thế giới Thành Nhà Hồ - 2012) PGS.TS. Trần Nhoãn
Lam Kinh không chỉ nổi danh là vùng đất địa linh, quê hương anh hùng dân tộc Lê Lợi, cái nôi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn hay thánh địa tôn nghiêm và uy linh của vương tôn triều Hậu Lê … mà còn là một vùng thắng tích chứa đựng biết bao giá trị di sản văn hóa của dân tộc. Hành trình trở về với Lam Kinh du khách hãy ghé thăm những địa danh đã viết nên trang sử hào hùng cho cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, góp phần tạo nên sức hấp dẫn cho câu chuyện lịch sử của một vương triều.
Vĩnh Lộc là vùng đất địa linh nhân kiệt nằm ở phía Tây của Thanh Hóa, nơi sản sinh ra nhiều bậc hiền tài như Trần Khát Chân Trịnh Khả, Tống Duy Tân… Đặc biệt, nơi đây từng là kinh đô của Vương triều Hồ với Di sản Văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ được đánh giá là một công trình kiến trúc đồ sộ, kỳ vĩ “một tác phẩm đẹp nhất của nền kiến trúc An Nam”. Bên cạnh đó, mảnh đất Tây đô còn có nhiều di tích và danh thắng nổi tiếng như: Chùa Tường Vân, Đền thờ Trần Khát Chân, Phủ Trịnh, Nghè Vẹt, động Eo Lê… có giá trị về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật tạo điểm nhấn để phát triển du lịch trên mảnh đất Tây Đô.
“Anh đi anh nhớ quê nhà Nhớ canh rau muống, nhớ cà dầm tương”
Nằm ở phía Tây tỉnh Thanh Hóa, Thọ Xuân không chỉ là vùng đất có bề dày truyền thống lịch sử, nơi phát tích cuộc khởi nghĩa Lam Sơn lừng lẫy chiến công do anh hùng dân tộc Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa mà còn là một trong những cái nôi của văn hóa xứ Thanh, nơi lưu giữ những di sản văn hóa phi vật thể độc đáo mà trò diễn Xuân Phả thuộc làng Xuân Phả, xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân là một điển hình.
Theo sách “Đại Việt sử ký toàn thư” vào năm Thuận Thiên thứ sáu, tức năm Qúy Sửu tháng tám nhuận, ngày 22 Thái Tổ Cao Hoàng Đế chầu trời. Cùng năm ấy ngày 23 tháng 10 an táng ở Vĩnh Lăng, thuộc đất Lam Sơn. Tưởng nhớ công ơn của người anh hùng dân tộc, nhân dân ta lấy ngày giỗ của vua Lê Thái Tổ để mở hội Lam Kinh nhằm ôn lại truyền thống hào hùng của dân tộc trong sự nghiệp giữ nước vĩ đại.
“Hỡi trâu! Đừng có buồn, lát nữa thôi là trâu về với tổ tiên ông bà, dân làng đã chọn vinh dự này cho mày chứ không phải là con trâu nào cũng được chọn. Trâu về bên kia ngọn núi, về với thần linh, phù hộ cho dân làng khỏe mạnh, mùa màng tốt tươi”…
Là vùng đất “Địa linh” nên dường như mỗi ngọn núi, con sông hay bãi biển… cũng trở thành một danh lam - thắng cảnh mang vẻ đẹp cổ kính, nguyên sơ và hấp dẫn. Với những lợi thế và sự ưu ái của tạo hóa các danh thắng Hoằng Hóa đang thực sự trở thành miền đất tiềm năng của Du lịch xứ Thanh.
Là nét văn hoá độc đáo của ngư dân sinh sống trong các làng biển xứ Thanh, tuy với nhiều tên gọi và hình thức tổ chức khác nhau nhưng đều phản ánh khát vọng sinh tồn của những tâm hồn làm bạn với nắng gió mặn mòi nơi trùng dương biển cả… Một mùa hè mới sẽ thi vị hơn khi du khách đến với xứ Thanh - vùng đất có tiềm năng phát triển du lịch biển và khám phá một số lễ hội biển điển hình.
Núi biếc, non xanh, nương cao, ruộng thấp, thung lũng rộng lớn trải dài, sông Đặt lượn quanh soi bóng đồi Pú Pen, hang Mường trên vách đá in hình người con gái anh hùng xinh đẹp… ấy là thiên nhiên linh khí, hữu tình của vùng đất mường Chiếng Ván - nơi diễn ra Lễ hội Nàng Han của đồng bào Thái Trịnh Vạn - Thường Xuân tỉnh Thanh.
Quan Sơn là huyện nằm ở phía Tây tỉnh Thanh nơi có những thửa ruộng bậc thang gối nhau trùng điệp mang đậm nét nguyên sơ cùng nếp nhà sàn xinh xắn với những cô gái Thái bên khung cửi dệt thổ cẩm. Bên cạnh đó, thiên nhiên còn ưu ái ban tặng cho nơi đây nhiều danh lam thắng cảnh tuyệt đẹp mang trong mình những tiềm năng du lịch sinh thái có giá trị như: động Bo Cúng, đền thờ tướng quân Tư Mã Hai Đào, hang Dùa…cùng nhiều lễ hội đặc sắc tạo nên một bức tranh văn hóa đa sắc màu đang chờ du khách khám phá và thưởng lãm.
Nhắc đến vùng đất xứ Thanh “địa linh nhân kiệt” là đến địa danh: Hàm Rồng – Sông Mã. Ai đã từng vào Nam ra Bắc, qua niềm “đất lửa” năm xưa, nơi sơn thủy hữu tình, khí thiêng hội tụ, phát tích nền văn hóa Đông Sơn hẳn còn lưu giữa hình ảnh cầu Hàm Rồng nối đôi bờ Sông Mã, gối đầu lên núi Ngọc, núi Rồng; dòng sông xanh lặng lờ uốn khúc chở nặng phù sa, mang theo điệu hò neo đậu lòng người ngược xuôi của những chàng trai cô gái xứ Thanh…
Hội thảo “Giải pháp phát huy giá trị di sản VHTG Thành Nhà Hồ” Thanh Hóa đã nhận được nhiều bài tham luận đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến đề tài của hội thảo và qua trao đổi, thảo luận thẳng thắn, nhiệt tình và đầy trách nhiệm, hội thảo “Giải pháp phát huy giá trị di sản văn hóa thế giới Thành Nhà Hồ” đã được nghe các báo cáo tham luận và ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, quản lý, kinh doanh tập trung vào một số nội dung chính sau đây:
Hiếm có một di tích nào ở xứ Thanh có lịch sử lâu đời gắn liền với những huyền thoại và nhiều giai đoạn lịch sử của đất nước như Đền Ðồng Cổ (Thôn Đan Nê - xã Yên Thọ - huyện Yên Định - tỉnh Thanh Hoá). Thuở xưa, với vị trí đắc địa nằm bên bờ hữu sông Mã, Đền Đồng Cổ đã trở thành điểm dừng chân của nhiều tao nhân mặc khách trên đường thiên lý. Ngày nay, danh tiếng của ngôi đền vẫn còn âm vang như mùa xuân vĩnh cửu của dân tộc thu hút du khách xa gần tìm về với cội nguồn. Trên cung đường du xuân tạp chí “Du lịch xứ Thanh” cùng bạn đọc khám phá ngôi đền linh thiêng này.
Thành Nhà Hồ được xây dựng vào năm 1397, theo lệnh của Phụ chính Thái sư nhiếp chính nhà Trần là Hồ Quý Ly. Thành được xây dựng trong thời gian rất ngắn, chỉ khoảng 3 tháng (từ tháng Giêng đến tháng Ba năm 1397). Cùng năm đó Hồ Quý Ly cho di chuyển kinh đô từ thành Thăng Long (Hà Nội) vào Thành Nhà Hồ (Thanh Hoá). Khu di tích Thành Nhà Hồ bao gồm một phức hợp các thành phần kiến trúc được xây dựng có tính toán, kết hợp giữa các kiến trúc nhân tạo với hình thế tự nhiên, để đảm bảo chức năng làm một kinh đô mới thay cho kinh đô Thăng Long.
Văn hoá tâm linh ngày xuân được xem là nét đẹp văn hoá truyền thống của người Á Đông. Xuân về trên đất quê Thanh du khách thập phương thường hành hương về vùng đất cổ Hậu Lộc - một điểm đến thật xứng với tên gọi “Đất vua, chùa làng, phong cảnh bụt” bởi nơi đây đã từng được con người khai phá ghi danh một nền văn hoá - văn hoá Hoa Lộc, một vùng đất mang nhiều dấu ấn của các đế vương thông qua những “ngôi Chùa làng” nổi tiếng; cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn và là quê hương của nhiều tướng sĩ, chí sĩ yêu nước như: Phạm Bành, Đinh Trương Dương, Lê Hữu Lập, Mẹ Tơm…
“Thanh Hoá thắng địa là nơi Rồng vờn hạt ngọc, hạc bơi chân thành” Thành phố Thanh Hóa không chỉ là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của xứ Thanh mà còn là nơi hội tụ của nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, di tích lịch sử - văn hoá đa dạng và giàu truyền thống cách mạng. Đây sẽ là điểm đến hấp dẫn của du khách trong hành trình du xuân Nhâm Thìn 2012.
Vùng đất Vĩnh Lộc - vùng đất còn giữ lại những tinh hoa của quá khứ qua các di tích của các triều đại phong kiến, những truyền thuyết, huyền tích... Du khách nhớ đến Vĩnh Lộc bởi nơi đây có Thành Nhà Hồ kiên cố, độc đáo nổi tiếng thế giới và là kinh đô Việt còn lưu giữ nhiều giá trị quý báu kết tinh trong di sản vật thể và phi vật thể như: Phủ Trịnh - Nghè Vẹt linh thiêng, huyền bí; động Hồ Công, động Kim Sơn thắng tích xứ Thanh, Đàn Tế Nam Giao nơi giao thoa của trời - đất,… tất cả đều gắn liền với những sự kiện lịch sử, đưa chúng ta trở về với quá khứ hào hùng của dân tộc.
Khi xưa tiếng trống đồng thúc giục nghĩa quân Lam Sơn xung trận thì nay tiếng trống hội Lam Kinh như thúc giục lòng người trở về nơi mạch ngầm truyền thống đang bền bỉ chảy không ngừng. Về với Lam Kinh (Thọ Xuân) là chúng ta trở về với biểu tượng tinh thần của dân tộc Việt để cảm nhận được niềm tự hào dân tộc, để chiêm nghiệm cái thiêng của đất trời Xuân Lam và chiêm ngưỡng vẻ đẹp thiên nhiên kỳ tú của sông Chu, núi Mục bởi lẽ Lam Kinh là nơi hội tụ “Hồn thiêng sông núi” của xứ Thanh.
1 2 3